The Eagle and the Snake’s Tail: A Short Prehistory of the Phaistos Disk’s Astronomical Interpretation
Posted on 26 May 2010 | 1 response
There is no reason to oppose the calendrical and textual hypotheses of deciphering the Phaistos Disk. The document may contain the calendrical information written in words (like Ancient Greek parapegms).
The order of reading the both sides of the Phaistos Disk from outside to inside (i.e. clockwise) is considered to be proved (G. Ipsen etc.).
The number of disk’s distinct signs (45) is usually regarded as an evidence of syllabic script. However, the script of the Disk might be hieroglyphic (logographic), with repeating signs. The signs of the Disk are pictorial that may prove the hieroglyphic system of writing.
The number of signs on the both sides of Disk is 243 that exactly correspond to the number of holes on the Siberian calendar from Malta[1]. This number denotes the number of days in 2/3 of year. The ancient Egyptian ritual game Mehen2 (which had the shape of spiral with 4 spires was known from the time of earliest dynasties) also contains numbers 119 and 123[3]. The double number of signs on the side A plus the number of signs on the side B is 365, i.e. the number of days in solar year .
Thus, the inscription on the Phaistos Disk might be considered to be a calendar that reflects the 3-seasonal year. This year was well known in Ancient Crete, Mainland Greece, Ancient Egypt, and Harappan civilization. Each sign of the Disk stands for a day. Hence, the signs can be not only read but also counted.
The way of reading the signs of Disk corresponds to the way of reading the zodiacal signs of Egyptian circle zodiac from Dendera. This way repeats the annual moving of the starry sky.
If the Paistos Disk is the astronomical calendar than numerous Greek parapegms can be used as quasibilingua to decipher the Phaistos Disk.
For the first time the hypothesis about the astronomical contents of the Phaistos Disk was presented by Leon Pomerance to the Third Cretological Congress in Rhethymnon (Crete, September 1971). His report “The Phaistos Disc – an Astrological Text?” was published by the Greek Archaeological Society (Athens, 1973, pp. 254–258 plus plates 63-65). For example, Leon Pomerance proposed the interpretation of the Bird (the sign no. 31), and the Tail (the sign no. 26) as the Aquila and Serpentis Cauda . The main mistake of Leon Pomerance was expressed as follows: “the Phaistos Disc is not a phonetic language but a pictorial form of communication” .
L. Pomerance happened to discuss the problem with famous archaeoastronomer Gerald Hawkins (1966). The result of this discussion was summed up in following: “Although he could find no obvious astronomical keys to the Disk, he did offer, as a result of some computer analysis, the information that the repetitions on Side A offered the more promising field of study” . According to G. Hawkins, the Phaistos Disk might be a sidereal calendar for sailors .
The Russian researcher Vladimir Mikhailov in his “astronavigational hypothesis” (that he later refused of) supposed that the sign no. 31 was the image of Aquila (cf. the interpretation of Minoan bird with spread wings among the “Minoan constellations” by P. Blomberg as Cygnus).
The modern Ukrainian scientist A. Ya. Anopriyenko suggested that the Phaistos Disk was a star clock .
The ancient Greek star (zodiacal) calendars (including Euctemon’s calendar, Miletus (Milesian) parapegma, Dionisios’ calendar, Geminus’ calendar, Antikythera mechanism) are known very well .
—————————–
See about Malta calendar: Кондратенко, А.П., К вопросу о функциональном назначении верхнепалеолитической пластины стоянки Мальта, Пластика и рисунки: Первобытное искусство. – Новосибирск, 1983. – С. 55-76; Ларичев, В.Е. Лунные и солнечные календари древнекаменного века, Календарь в культуре народов мира. – М., 1993.
Possibly Greek maiandros ‘meander’ was derived from Egyptian mehen-ta ‘snake of earth’.
Френкель, М.М., Некоторые календарные аспекты древнеегипетской игры «Мехен»,
http://www.sati.archaeology.nsc.ru/Home/pub/Data/LARYCH/?html=frenk.htm&id=1330 His special research (The Phaistos disk as an astronomical calculator. A paper presented at the Oxford VI and SEAC 99 Conference, 27 May 1999) is unavailable for me.
According to N. I. Shuman, in: Кондратов, А.М., Шеворошкин, В.В. Когда молчат письмена: Загадки древней Эгеиды, Москва, 1970, с. 97; Neuss, Ottomar und Malte, Der Diskos von Phaistos ‘Kryptogramm eines Kalenders-Interpretation eines Kulttextes aus Kreta’, Kurz und Gut, Heft 1 (Frankfurt, 1975).
Pomerance, Leon, The Phaistos Disk: An interpretation of astronomical symbols, Göteborg, 1976, p. 14-15. About ‘the sign No. 31 as the ‘eagle and serpent’ see also: Eisenberg, Jerome M. The Phaistos Disk: A one hundred-year-old hoax? Minerva, July/August 2008, p. 19.
Pomerance, Leon, The Phaistos Disk: An interpretation of astronomical symbols, Göteborg, 1976, p. 11.
Pomerance, Leon, The Phaistos Disk: An interpretation of astronomical symbols, Göteborg, 1976, p. 13.
Хокинс, Дж., Кроме Стоунхенджа, Москва, 1977, с. 178. The first English edition: Hawkins, J.S. Beyond Stonehenge, L., Hutchinson, 1973. See also: Neuss, Ottomar und Malte, Der Diskos von Phaistos – Kryptogramm eines Kalenders – Interpretation eines Kulttextes aus Kreta, Kurz und Gut, Heft 1/1975, 9. Jahrgang (Frankfurt, 1975), S. 2-14.
Михайлов, В. М., Диск говорит по-гречески, Знание – сила, 1991, No. 3.
http://sim.donntu.edu.ua/asim2/fest_inform3_ru.htm ; see also: Аноприенко, А.Я. От вычислений к пониманию: когнитивное компьютерное моделирование и опыт его практического применения на примере решения проблемы Фестского диска, Научные труды Донецкого государственного технического университета. Серия “Информатика, кибернетика и вычислительная техника” (ИКВТ-99), Донецк, 1999, с. 36-47 http://cs.dgtu.donetsk.ua/~anoprien/Publ/1999/cogn99_7.htm ; Аноприенко, А.Я., Археомоделирование: модели и инструменты докомпьютерной эпохи, Донецк, 2007.
Solla Price, D. de, Gears from the Greeks: the Antikythera mechanism, a calendar computer from ca. 80 B.C., Transactions of the American Philosophical Society, n.s. 64, pt. 7 (1974); Bromley, A. G., Notes on the Antikythera Mechanism, Centaurus, 29 (1986); Hannah, R., From Orality to Literacy? The Case of the Parapegma, In: Janet Watson (ed.), Speaking Volumes: Orality and Literacy in the Greek and Roman World. Mnemosyne Supplement 218, Leiden: Brill, 2001, pp. 139-159.
The Main Mistakes of Previous Decipherment Claims
Posted on 25 May 2010 | No responses
1. Many researchers tried to read the inscription from center to edge though the placement of the signs gives reason to read from edge to center (see works by Genrik Ipsen, Arkadii Molchanov etc.).
2. Majority of researchers regards the signs of the Disk as syllabograms while pictorial form of the signs bears evidence of logographic (“hieroglyphics”) script. The frequency of the signs can’t be decisive evidence of the inscription type because many inscriptions (inventory, topographic, religious, and calendrical) may contain frequently repeated signs.
3. The language of the inscription should have geographical and chronological correlation with the cultural context of the Disk. The relation of many images of the disk to Minoan culture has been proved. The claims of Phaistos Disk reading in Basque, Finnish, and other languages neglect archaeological context.
4. The skeptical position towards the possible ‘greekness’ of the Disk is not scientifically grounded. The chronological distance between the Phaistos Disk and deciphered inscriptions of Linear A is not more than 200 years. Moreover, there are serious evidences that not only Linear A but also Cretan hieroglyphics fixed Greek language. Linear A was used at the same time with the Disk, and Cretan hieroglyphics is even older. Cretan hieroglyphics shared pictorial form of the signs and logographic principle of script with the Phaistos Disk.
5. Well known juxtaposition of ‘linguistic’ and ‘non-linguistic’ hypotheses is wrong. Similarly to the Greek parapegms (calendrical texts) of the Classic period the Disk may contain the verbal expression of non-literary but still language information. In other words, the calculation of the signs doesn’t eliminate the possibility of its reading. Unfortunately, solely ‘linguistic’ hypotheses neglect many facts that prove the calendrical function of the inscription (spiral form, etc.). Accordingly, solely ‘mathematic’ hypotheses neglect the shape of the signs and their possible reading.
6. Critics of astronomical interpretation of the Phaistos Disk underestimate the high level of Cretan sacral and navigational astronomy according to archaeological sources (see works by Mary and Peter Blomberg, Göran Henriksson, Marianna Ridderstad) and literary texts, particularly ‘Minoan’ prototypes of Aratus’ Phaenomena (see works by Archie Roy, Sergei Zhitomirski) and possible Homer’s Odyssey.
7. On the other hand, the authors of several hypotheses suggested the Disk contained such calendrical and astronomical information which didn’t correlate with modern reconstruction of astronomy in II millennium BC. According to Gennadii Kurtik (personal communication; email), early astronomical documents contained simple information.
Ο Δίσκος της Φαιστού – ένας μινωικός αστρολάβος
Posted on 21 May 2010 | No responses
Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι κάποια χαρακτηριστικά του Δίσκου της Φαιστού αποδεικνύουν τόσο αστρονομικές, όσο και ημερολογιακές λειτουργίες του. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι τα ακόλουθα:
α´) Η κυκλική μορφή του δίσκου που ταυτίζεται είτε με τον ίδιο ουράνιο θόλο είτε με κάποιες ειδικές αναπαραστάσεις του (αστρολάβοι κ. ά.).
β´) Η σπειροειδής μορφή της επιγραφής, η οποία μπορεί να αναπαριστάνει την περιστροφή του ορατού ουρανού ή τους κοχλιοτούς δρόμους του Ηλίου και της Σελήνης, όπως αυτοί παρουσιάζονται, π.χ., στους μεγαλίθους της Δυτικής Ευρώπης, ενώ η ίδια η μορφή της γραφής θυμίζει το φίδι, ως ένα σύμβολο του χρόνου (γνωστό μοτίβο, διαδεδωμένο και στον ελληνικό κόσμο).
γ´) Η κατεύθυνση της ανάγνωσης της γραφής αντιστοιχεί στην κατεύθυνση της περιστροφής του οράτου ουρανού από την άποψη του παρατηρητή.
δ´) Ο συνολικός αριθμός των σημείων αντιστοιχεί στον αριθμό των ημερών στα 2/3 του έτους, ενώ το έτος με τρεις εποχές ήταν γνωστός τόσο στην αρχαία Κρήτη, όσο και σε άλλα μέρη του κόσμου.
ε´) Τα 13 τμήματα του εξωτερικού κύκλου της πλευράς Α και τα 12 τμήματα του εξωτερικού κύκλου της πλευράς Β μπορεί να συσχετίζονται με τον αριθμό των μηνών ενός χρόνου, ενώ ο συνολικός αριθμός των τμημάτων της πλευράς Α (31) και των τμημάτων της πλευράς Β (30) μπορεί να σχετίζεται με τον αριθμό των ημερών ενός μήνα.
Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά μας ώθησαν να εξετάσουμε πιο σοβαρά τις υποθέσεις που προτείνουν τις αστρονομικές και ημερολογιακές ερμηνείες της ανεξήγητης γραφής του δίσκου.
Ο Λέων Pomerance (ΗΠΑ) και ο Βλαδήμιρ Μιχάηλοβ (Ρωσία) έχουν υπολογίσει ότι μερικά σύμβολα του Δίσκου υποδεικνύουν τους αστερισμούς, όμως οι περισσότερες ερμηνείες τους προκαλούν αμφιβολίες. Ο συνολικός αριθμός των σημείων του Δίσκου (45) ανταποκρίνεται στον αριθμό των αστερισμών που ήταν γνωστοί στην Αρχαία Ελλάδα (48 κατά τον Πτολεμαίο).
Η ζωγραφική μορφή των σημείων του Δίσκου μπορεί να μαρτυρεί τον ιερογλυφικό (λογογραφικό) χαρακτήρα της γραφής, ενώ οι γνωστές συλλαβικές επιγραφές της Κρήτης (Α και Β) είναι σχηματικές (κατά τον Α. Έβανς «γραμμικές»), όχι ζωγραφικές. Η ισχύουσα αρχαιολογική χρονολόγηση του Δίσκου συμπίπτει μάλλον με την εποχή της ιερογλυφικής γραφής παρ’όλο που μόνο ελάχιστα κρητικά ιερογλυφικά εμφανίζουν κάποια ομοιότητα με τα σημεία του. Πάντως τα αρχαία συστήματα της ιερογλυφικής γραφής ποτέ δεν έφτασαν σε πλήρως κατασταλαγμένη μορφή και περιείχαν αρκετές παραλλαγές των συμβόλων, γεγονός που ίσως εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στα σημεία του Δίσκου και άλλα σωζώμενα κρητικά ιερογλυφικά. Επιπλέον, οι ιερογλυφικές γραφές βασίζονται σε ευρεία χρήση της λεξικής ομωνυμίας, η οποία πιθανώς παρουσιάζεται και στο Δίσκο. Πολλοί επισήμαναν ότι ο συνολικός αριθμός των σημείων του Δίσκου είναι σχετικά μικρός (45) και δεν αρκεί για μια ιερογλυφική γραφή, αποδεικνύοντας έτσι περισσότερο τον συλλαβικό χαρακτήρα της γραφής. Η γνώμη αυτή, όμως, δεν λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα επανάληψης των συμβόλων σε μια πολύ ειδική επιγραφή με περιορισμένο αριθμό λέξεων (π.χ. ευχές, κατάλογοι, ημερολόγια κ.ά.).
Στην όψη Α βρίσκονται δυο σύμβολα που παριστάνουν το Περιστέρι. Στην αρχαία ελληνική μυθολογία τα περιστέρια συμβολίζουν τον αστερισμό Πλειάδες. Στην «Αστρονομία» του Ησιόδου οι Πλειάδες ονομάζονται «πελειάδες». Το διάστημα ανάμεσα σε δυο σύμβολα αρ. 32 Περιστέρι (κατά τον Α. Έβανς) στην όψη Α (θέσεις 45 και 91 από την αρχή της επιγραφής) περιλαμβάνει 46 σημεία, δηλαδή τον αριθμό των ημερών ανάμεσα σε εσπερινή δύση και πρωινή ανατολή των Πλειάδων κατά την άνοιξη. Η παρατήρηση της ανοιξιάτικης δύσης και επανεμφάνισης του αστερισμού αυτού υπήρξε σημαντική για την πρώημη ελληνική αστρονομία και αναφέρεται στο ποίημα του Ησιόδου «Έργα και ημέραι».
Η ακριβής αρχαιολογική χρονολόγηση του Δίσκου δεν είναι δυνατή και καθορίζεται μέσω της σύγκρισης της γραφής του με την παρόμοια επιγραφή στο πέλεκυ από το Αρκαλοχώρι. Στη δικιά μου μελέτη δέχομαι το 1601 έτος π.Χ. (-1600 του Ιουλιανού ημερολογίου) ως μια συμβατική χρονολόγηση του Δίσκου. Ως θέση των αστρονομικών παρατηρήσεων θεωρώ την περιοχή της Φαιστού (περίπου 35º βόρειου πλάτους, 25º ανατολικού μήκους). Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που πραγματοποιήθηκαν στο Αστεροσκοπείο του Εθνικού Πανεπιστημίου του Κιέβου το διάστημα 46 ημερών ανάμεσα στην εσπερινή δύση και την πρωινή ανατολή των Πλειάδων ανταποκρίνεται στην περίοδο από τις 25 Μαρτίου μέχρι τις 10 Μαΐου του 1601 έτους π.Χ. Επομένως η αρχή των υπολογισμών μας είναι η 8η Φευρουαρίου – η πρόωρη άνοιξη στα αρχαία ελληνικά ημερολόγια. Είναι η αρχή του μήνα του Υδροχόου, όταν ο δυτικός άνεμος Ζέφυρος, γνωστός ήδη από τις μυκηναϊκές επιγραφές, προανήγγειλε την αρχή της άνοιξης.
Με μια πρώτη ματιά μπορεί να φανεί ότι ο Δίσκος δεν παριστάνει προφανή αστρονομικά σύμβολα. Όμως, εκτός από το περιστέρι – το σύμβολο των Πλειάδων, πιθανές αστρονομικές σημασίες μπορούν να αποδοθούν και σε αρκετά άλλα. Π.χ. το σημείο αρ. 31, «πουλί με ξαπλωμένα φτερά», το οποίο κατά τον Β. Μιχάηλοβ είναι ο αστερισμός Κύκνος, μας θυμίζει το σχήμα αυτού του αστερισμού και την αναπαράστασή του σ᾽ένα μινωϊκό αγαλματίδιο, κατά την ερμηνεία του Π. Μπλόμπεργ (πβ. το σημείο των γραμμικών Α και Β «κυ» – από την λέξη «κύκνος»). Το σημείο αρ. 26 κατά τον Λ. Πόμεραντς παρουσιάζει τον αστερισμό Όφις. Το σημείο αρ. 43 παριστάνει ένα τρίγωνο με 27 στιγμές, ο αριθμός των οποίων πλησιάζει τον πραγματικό τους αριθμό στον αστερισμό Τρίγωνο – κατά μέσον όρον 25 αστέρια του αστερισμού αυτού είναι ορατά με γυμνό μάτι. Το σημείο αρ. 6, κατά τον Β. Μιχάηλοβ, παριστάνει μια γυναίκα, ενώ μερικά άλλα σημεία μπορούν να διερμηνευθούν μέσω ομωνυμίας, π.χ. το σημείο αρ. 13 «κυπάρισσος» και αρ. 1 «δρομεύς» παριστάνουν τον Περσέα και την Ανδρομέδα αναλόγως.
Πιστεύω ότι ο Δίσκος της Φαιστού αποτελεί έναν αστρολάβο. Το καθένα από τα 61 τμήματα του Δίσκου περιλαμβάνει την πληροφορία περί αστερισμών που βρίσκονται στον ουράνιο θόλο κατά την γραμμή Ανατολή-Δύση σε ορισμένες ημέρες. Π.χ. το τμήμα Α1 περιέχει 5 σύμβολα, που αντιστοιχούν στην περίοδο από τις 8 έως τις 12 Φεβρουαρίου. Σ᾽αυτή την περίοδο στην γραμμή Ανατολή-Δύση ο παρατηρητής εκείνης της εποχής μπορούσε να δει τους αστερισμούς Καρκίνος (ομώνυμο προς το σημείο αρ. 2 «κάρηκομοών»), την Αίγα (δηλαδή το αστέρι Καπέλλα, ομώνυμο προς το σημείο αρ. 12 «αιγίς»), τον Περσέα και την Ανδρομέδα στον εσπερινό ουρανό (σε πρώτη εμφάνιση των αστέρων μετά το ηλιοβασίλευμα) και τον Ηρακλή («Εγγόνασιν» ως ομώνυμο προς το σημείο αρ. 18 «γωνία») σε πρωϊνό ουρανό (με εξαφάνιση αστέρων πριν ανατολή του Ηλίου). Οι αστερισμοί τοποθετημένοι κατά την γραμμή Ανατολή-Δύση έπαιζαν τον ρόλο του δείκτη της πυξίδας για ναυσιπλοΐα. Ο Δίσκος διευκόλυνε τους χρήστες του στον προσανατολισμό στην θάλασσα με βάση τα αστέρια από την πρόωρη άνοιξη μέχρι τον Ιούνιο (στην όψη Α), και από το όψιμο καλοκαίρι (Αύγουστο) μέχρι το χειμώνα (Δεκέμβρη). Λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες του Ησιόδου για την απουσία ναυσιπλοΐας κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες, θεωρώ ότι ο Δίσκος της Φαιστού υπήρξε μια ουράνια πυξίδα που τη χρησιμοποιούσανε στη διάρκεια των δυο ναυσιπλοϊκων περιόδων της αρχαίας ναυσιπλοΐας, εξαιρώντας δηλαδή το καυτό καλοκαίρι και τον τρικυμιώδη χειμώνα.
Με αυτό τον τρόπο ερμηνεύονται όλα τα σύμβολα του Δίσκου, τα οποία αποδείχτηκαν να είναι τα ονόματα αστερισμών στη γραμμή Ανατολή-Δύση σε ορισμένες ημέρες των δυο ναυσιπλοϊκών περιόδων του χρόνου.
The Minoan Constellations on the Phaistos Disk: A Catalogue
Posted on 21 May 2010 | No responses
The excellent images of the signs are taken from: http://www.robotwisdom.com/science/phaistos/
CLICK HERE TO DOWNLOAD THE CATALOGUE
Фестский диск – минойский звездный компас
Posted on 4 May 2010 | No responses
По мнению многих исследователей, ряд особенностей Фестского диска свидетельствует о его календарно-астрономических функциях. Следует назвать такие его особенности: а) круглая форма диска, напоминающая круг видимого неба и имитирующих его изображений (зодиаки, астролябии и т.п.); б) спиральная форма надписи, которая может символизировать вращение видимого неба или спиралевидное движение Солнца и Луны, изображаемое на западноевропейских мегалитах, а также напоминает змею как воплощение времени (в том числе в греческом мире); в) направление чтения надписи по часовой стрелке соответствует направлению вращения видимого неба с точки зрения наблюдателя; г) число знаков диска соответствует числу дней в 2/3 года при том, что трехсезонный год хорошо известен на древнем Крите и в других местах; д) 13 полей внешнего круга стороны А и 12 полей внешнего круга стороны В могут соотноситься с количеством месяцев года; е) 31 поле стороны А и 30 полей стороны В могут соотноситься с количеством дней месяца. Перечисленные четры заставляют рассматривать гипотезу календарно-астрономической интерпретации Фестского диска серьезно.
Леон Померанц (США) и Владимир Михайлов (Россия) предположили, что некоторые знаки диска изображают созвездия (хотя большинство их интерпретаций сомнительны). Число знаков диска (45) близко к числу известных в Древней Греции созвездий (48 по Птолемею).
Рисуночная природа знаков может свидетельствовать об иероглифическом (логографическом) типе письма. Силлабические надписи Крита были схематическими (по А. Эвансу «линейными»), а не рисуночными. Археологическая датировка диска соотносится со временем употребления критской иероглифики, хотя только некоторые критские иероглифы находят параллели на Фестском диске. Древние иероглифические системы письма не были упорядоченными и содержали разные варианты знаков, чем можно объяснить отличия критской иероглифики и знаков диска. Иероглифические письменности основаны на широком употреблении омонимов, которые могут быть представлены на Фестском диске. Не раз было отмечено, что число разных знаков диска мало для иероглифической письменности и свидетельствует о слоговой системе письма. Однако это мнение не учитывает возможности частого повторения знаков в надписи с ограниченным числом разных слов (молитва, инвентарь, звездный каталог, календарь).
На стороне А находим два изображения голубя. В древнегреческой мифологии голуби символизировали созвездие Плеяд. В «Астрономии» Гесиода Плеяды названы голубками. Интервал между двумя изображениями знака № 32 «голубь» (нумерация А. Эванса) на стороне А (45-я и 91-я позиции от начала надписи) – 46 знаков, что близко к числу дней между вечерним заходом и утренним восходом Плеяд весной. Наблюдение весеннего исчезновения и появления Плеяд было очень важным для ранней греческой астрономии и описано в поэме Гесиода «Труды и дни».
Точная археологическая датировка Фестского диска неизвестна и определяется путем его сравнения с топором из пещеры Аркалохори с подобной надписью. Для своего исследования я принимаю 1601 г. до н.э. (-1600 юлианский год) как условную датировку диска. Местом наблюдения считаю город Фест (округленно 35о северной широты, 25о восточной долготы). Согласно рассчетам сотрудника астрономической обсерватории Киевского национального университета имени Тараса Шевченко, 46-дневный интервал между вечерним заходом и утренним восходом Плеяд соответствует 25 марта и 10 мая 1601 г. до н.э. Следовательно, началом отсчета в надписи Фестского диска является 8 февраля (ранняя весна в древнегреческих календарях). Это начало месяца Водолея, когда западный ветер (зефир), известный из надписей микенского времени, возвещал начало весны.
Кажется, что диск не содержит явных астральных символов. Однако, кроме голубя как символа Плеяд, мы можем найти другие предположительные обозначения созвездий. Например, знак № 31 «птица с распростертыми крыльями» (по В. Михайлову, созвездие Лебедя) напоминает форму созвездия Лебедя и его воплощения в минойской фигурке, интерпретированной Питером Бломбергом (ср. также знак линейных письменностей А и В ku от древнегреческого слова kuknos «лебедь»). Знак № 26, по Леону Померанцу, изображает созвездие Змеи. Знак № 43 представляет собой треугольник с 27 точками, число которых близко к 25 звездам созвездия Треугольника, видимым невооруженным глазом. Знак № 6, по В. Михайлову, изображает женщину. Некоторые знаки могут быть интерпретированы с помощью омонимии. Знак № 13 «кипарис» (древнегреч. kuparissos) и № 1 «бегун» (древнегреч. dromeus) обозначают Персея и Андромеду.
Я предполагаю, что Фестский диск представляет собой звездный компас. Каждое поле диска содержит информацию о созвездиях, расположенных вдоль линии восток-запад в соответствующие дни. Например, поле А1 содержит 5 знаков, соответствующих периоду с 8 по 12 февраля. В этот период на линии восток-запад можно было наблюдать созвездия Рака (древнегреч. Karkinos как омоним чтения знака № 2 karekomoontes «длинноволосый»), звезду Капеллу, то есть Козу (древнегреч. Aix как омоним чтения знака № 12 aigis «щит»), Персея и Андромеду на вечернем небе (при первом появлении звезд после захода Солнца) и Геркулеса (древнегреч. Engonasin «Коленопреклоненный» как омоним чтения знака № 18 gonia «угол») на утреннем небе (при исчезновении звезд перед восходом Солнца). Созвездия вдоль линии восток-запад играли роль стрелки компаса для навигации. Диск давал возможность ориентироваться по звездам от ранней весны (февраль) до жаркого сезона (июнь) на стороне А и от позднего лета (август) до зимы (декабрь). Учитывая сообщение Гесиода об отсутствии навигации жарким летом, я предполагаю, что Фестский диск был звездным компасом для двух навигационных периодов (исключая штормовую зиму и жаркое лето).
The Phaistos Disk as a Minoan Star Compass
Posted on 13 March 2010 | 3 responses
I suggest the revised version of the Phaistos Disk astronomical interpretation.
According to numerous researches, various peculiarities of the Phaistos Disk can bear evidence of its calendar-astronomical function. These peculiarities are: a) round shape of the Disk which resembles the circle of visible sky and images that imitate it (zodiacs, astrolabes etc.); b) spiral shape of the inscription which could symbolize rotation of the visible sky, depiction of the spiral motion of the Sun and the Moon (known after the pictures on Western European megaliths), snake as popular symbol for time (particularly, in the Greek world) etc.; c) clockwise direction of reading which corresponds to the motion of the visible sky towards the observer; d) the number of signs on the Disk which constitutes 2/3 of the solar year (123 signs on side A + 119 signs on side B + 123 signs on side A = 365), the three-seasonal year being well-known in Crete and other places; e) 13 fields of the outer circle on side A and 12 fields of the outer circle on side B which bear resemblance to 13 and 12 lunar months; f) 31 fields on side A in comparison to 30 fields on side B (cf. the number of days in a month). These peculiarities make us regard the calendar-astronomical interpretation hypothesis as the most plausible one.
Leon Pomerance (USA) and Vladimir Mikhailov (Russia) suggested that at least some images on the Phaistos Disk depict constellations (though the major part of their interpretations is dubious). The number of signs on the disk (45) is close to the number of constellations known in Classical Greek period (48 according to Ptolemaeus).
Pictorial nature of signs might be regarded as the evidence of the hieroglyphic (logographic) type of the inscription. Syllabic inscriptions in Crete were schematic (“linear” according to Arthur Evans) rather than pictorial. Archaeological dating of the Disk correlates to the period of Cretan hieroglyphics usage, though only a few Cretan characters are similar to the Phaistos Disk inscriptions. Any ancient hieroglyphic system was unarranged and had several variants of signs. These facts can explain the difference between traditional Cretan hieroglyphics and the Phaistos Disk inscription. Any hieroglyphic system is based on wide usage of homonyms which are hypothetically to be found on the Disk. It was noted many times that the number of signs on the Disk (45) was too small for hieroglyphics and could prove that the Disk contains a syllabic script. However, this opinion doesn’t take into consideration the frequent periodicity of certain signs in the inscription that contains limited number of different words (appeals to gods, inventory list, star catalogue, calendar etc).
On side A one can find twice the depiction of a pigeon. In Ancient Greek mythology doves stood for the constellation of the Pleiades. In Hesiod’s Astronomy the Pleiades are called doves. The interval between two depictions of the sign pigeon on side A (signs 45 and 91 from the beginning of the inscription) is 46 signs which approximately corresponds to the number of days between the evening disappearance and the morning appearance of the Pleiades. The observation of the vernal disappearance and appearance of the Pleiades was very important for early Greek astronomy and was described in Hesiod’s Works and Days.
Exact archaeological dating of the Phaistos Disk is uncertain and comes from comparison to the axe from Arkalohori cave that has the similar inscription. In my research, I accept 1601 BC (-1600 in astronomical Julian dating) as the conventional date. According to calculations by Dr. Mykola I. Buromsky (the Astronomical Observatory of the Shevchenko Kyiv National University), the 46-day interval between the evening setting and the morning rising of the Pleiades correlates with 25 March (19:10, stars +8,8 above horizon, the sun -10,5 under horizon) and 10 May (04:30, stars +9,7 above horizon, the sun -12,3 under horizon) in 1601 BC.
The Disk doesn’t seem to contain any significant astral symbols. However, in addition to a pigeon as the symbol for the Pleiades one can find there other hypothetic images of constellations. For example, the sign no. 31 ‘bird with spread wings’ (which was correctly interpreted by Vladimir Mikhailov as the constellation of Cygnus) resembles the shape of Cygnus and its embodiment in a Minoan figurine interpreted by Peter Blomberg. The sign is also similar to the sign ku of Cretan Linear Scripts A and B based on the Greek word kyknos ‘swan’. The sign no. 26 is correctly interpreted by Leon Pomerance as Serpentis Cauda. The sign no. 43 depicts triangle which contains 27 points that is close to ≈25 stars of Triangle visible by naked eye. The sign no. 6 depicts the constellation of Virgo (interpreted by Vladimir Mikhailov); the difference of this image from Minoan images may be explained that Cretans considered Virgo to be Demeter with sacred ear, rather than the female acrobat. The sign no. 18 (angle) may depict the constellation of Sextans.
Some signs might be interpreted with the aid of homonymy which is characteristic of any hieroglyphic system. My hypothesis is that we deal here with the Ancient Greek homonyms. (The time interval between the Phaistos Disk and the deciphered Linear Script B is less than 200 years.) For example, the signs no. 13 ‘cypress’ and no. 1 ‘runner’ might be hypothetically interpreted as the constellations of Perseus and Andromeda (Ancient Greek kyparissos as a homonym for Perseus and dromeus ‘runner’ as a homonym for Andromede). I can suggest some other hypothetical astronomic interpretations of constellations on the Disk based on the modern sky model of that period (http://starcalc.en.softonic.com).
If the Pleiades rising and setting are 25 March and 10 May, the beginning of calendrical count on the Disk will be 8 February. It is beginning of the month of Aquarius close to the early spring (when the western wind blows) in Greek calendars (Ptolemaeus’ Phases, month of Mechir, and work by Varro). Zephyrus, the god of the western wind, was known in Greece since Mycenaean times (Linear B ze-phu-ro) and considered to be the spring herald.
I suppose that the Phaistos Disk is a star compass that resembles star compasses of Arabian and Polynesian sailors but is not identical to them. Each field of the Disk contains information about the constellations whose brightest stars are arranged along the East-West line on appropriate days (beginning with 8 February). For example, the field A1 contains five signs which correspond to the period from 8 February to 12 February. In this period on the East-West line one can observe some of the brightest stars of the constellation of Cancer (Ancient Greek Karkinos = the sign no. 2 karekomoontes ‘long-haired’ on the Phaistos Disk), Capella (Ancient Greek Aix = the sign no. 12 aigis ‘shield’ on the Phaistos Disk), Perseus (see above), Andromeda (see above), and Sextans (see above) in the first minutes of their visibility after the sunset. Some fields contain the constellations in the last minutes of their visibility before the sunrise, e.g. the field A23 describes the first morning rising of the Pleiades. In several cases a field might contain information both on the morning and evening constellations.
The Disk provides some information on the sky map that changes once in several days according to the number of signs in each field (from two to seven). The constellation on East-West line played the role of compass needle for navigation. The Disk enabled any user to orientate by the stars on different days of the year, from early spring (February) to the hot season (June) on side A and from late summer (August) to winter (December).
Thus, the star compass of the Phaistos disk refers to spring and autumn. Taking into consideration Hesiod’s evidence that there was no navigation in hot summer (Hesiod’s father was a sailor!), I suppose that the Phaistos Disk was the star compass for the two navigational seasons.
08.02.1601 BC, 18h 35m GMT+2, StarCalc 5.73 http://starcalc.en.softonic.com. The first minutes after the evening appearance of the stars. Capella and the brightest stars of Sextans (or Triangulum?), Cancer, Perseus, and Andromeda were on the East-West line
© Prof. Dr. Iurii Mosenkis